AnasayfaDİS-T Testi (Öğrenme Güçlüğü Değerlendirme Testi)
DİS-T (Dis-Test), 7–14 yaş arasındaki okul dönemi öğrencilerinin öğrenme güçlüğü alt alanlarındaki performansını değerlendiren bir eğitsel değerlendirme aracıdır. Patern, bellek, okuma, yazma ve matematik olmak üzere beş alanda, çocuğun yaş ve sınıf düzeyine uygun ölçümler yapar.
Aracın temel işlevi, "okulda zorlanıyor" gibi genel bir gözlemi ölçülebilir ve alan bazlı bir tabloya dönüştürmektir. Bir çocuk okuma hızında geride kalabilir; bir başkası okuyor ama yazamıyor olabilir; üçüncüsü ikisini de yapıyor ama matematikte tıkanabilir. Bu üç çocuk aynı desteği almaz.
DİS-T bu ayrımı yapar. Sonuçta çocuğun hangi alt alanda — disleksi, disgrafi ya da diskalkuli yönünde — baskın güçlük yaşadığı belirlenir ve bu bilgi doğrudan bir eğitim planına dönüştürülür.
Bu sayfada aracın beş alanını, uygulama sürecini, sonuçların eğitim planına nasıl çevrildiğini ve önemli bir ayrımı — DİS-T ile zekâ testleri arasındaki fark — ayrıntılı biçimde bulacaksınız.
DİS-T Testi Nedir?
DİS-T, okul dönemi öğrencilerinin özgül öğrenme güçlüğü alt alanlarındaki eğitsel performansını, yaş ve sınıf seviyelerine göre değerlendiren yapılandırılmış bir araçtır. Değerlendirme sonucunda hangi alanda güçlük yaşandığı belirlenir ve seans planlamasına temel oluşturur.
Adı Türkiye'de "DİS-T", "Dis-T Test" ya da "Dis-Test" biçimlerinde kullanılır. Aracın çıkış noktası pratik bir ihtiyaçtır: özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan uygulayıcıların, bir öğrenciyle çalışmaya başlamadan önce nereden başlayacaklarını bilmeleri gerekir.
Bu nedenle DİS-T yalnızca bir ölçüm aracı değil, aynı zamanda bir planlama aracıdır. Değerlendirme çıktısı; vaka örnekleri ve örnek eğitim planlarıyla birlikte ele alınarak uygulayıcıya somut bir seans yol haritası sunar.
DİS-T Kaç Yaşa Uygulanır?
Araç, 7–14 yaş aralığındaki okul dönemi öğrencilerine uygulanır. Bu aralık, okuma yazmaya geçiş sürecinin tamamlandığı ilkokul birinci sınıf sonundan ortaokul sonuna kadar uzanan dönemi kapsar.
Alt sınırın 7 yaş olması tesadüf değildir. Okuma yazma öğretimi başlamadan önce bir çocuğun okuma performansını ölçmek anlamsızdır; bu dönemde alınan düşük sonuç güçlüğü değil, henüz öğretilmemiş olmayı gösterir. Bu nedenle okul öncesi dönemde farklı araçlara — okul olgunluğu ve görsel algı değerlendirmelerine — yönelmek gerekir.
Değerlendirme, çocuğun yalnızca yaşına değil sınıf düzeyine de bakılarak yapılır. Aynı yaştaki iki çocuk farklı sınıflarda olabilir ya da aynı sınıftaki iki çocuk arasında bir yaşa yakın fark bulunabilir. Performansın hangi ölçütle karşılaştırılacağı bu iki bilgi birlikte değerlendirilerek belirlenir.
DİS-T'nin Değerlendirdiği Beş Alan
Araç, öğrenme güçlüğünün farklı boyutlarını beş ayrı alanda inceler. Bu alanların ayrı ayrı ölçülmesi, güçlüğün nerede yoğunlaştığını gösterir.
1. Patern
Örüntü algılama, kural çıkarma ve düzeni sürdürebilme becerisi. Okuma yazmanın ve matematiğin altında yatan zihinsel işlemlerden biridir; harflerin dizilişi, hecelerin yapısı ve sayı örüntüleri hep patern algısına dayanır.
Zayıflığın görünümü: Kural içeren yapıları fark edememe, benzer örüntüleri ayırt edememe, ritmik saymada ve hece yapılarında zorlanma.
2. Bellek
Bilgiyi akılda tutma ve gerektiğinde geri çağırma kapasitesi. Hem işitsel hem görsel bellek boyutlarını kapsar. Okuma yazma sürecinde harf-ses eşleşmelerinin ve yazım kurallarının tutulması bu alana dayanır.
Zayıflığın görünümü: Öğrendiğini kısa sürede unutma, çok adımlı yönergeyi izleyememe, okurken cümlenin başını hatırlayamama, çarpım tablosunu ezberleyememe.
3. Okuma
Harf-ses ilişkisi, kelime çözümleme, okuma hızı ve doğruluğu ile okuduğunu anlama becerileri. Disleksi tablosunun temel ölçüm alanıdır.
Zayıflığın görünümü: Heceleyerek okuma, kelime atlama, satır kaybetme, tanımadığı kelimede tıkanma, okuduğunu anlamama, sesli okumaktan kaçınma.
4. Yazma
Harf şekillendirme, yazının düzeni, yazım doğruluğu ve düşüncenin kâğıda aktarılması. Disgrafi tablosunun ölçüm alanıdır.
Zayıflığın görünümü: Okunaksız yazı, satır üzerinde kalamama, ses atlama ve harf ekleme, sık yazım hatası, yazarken çabuk yorulma, sözlü anlattığını kâğıda dökememe.
5. Matematik
Sayı kavramı, işlem becerileri, problem çözme ve matematiksel dilin anlaşılması. Diskalkuli tablosunun ölçüm alanıdır.
Zayıflığın görünümü: Basit işlemleri hâlâ parmak sayarak yapma, işlem basamaklarını karıştırma, problem cümlesinden hangi işlemin gerektiğini çıkaramama, saat ve para hesaplarında karışıklık.
Bu beş alan birbirinden bağımsız çalışmaz. Patern ve bellek alanları, diğer üçünün altyapısını oluşturur; bu iki alandaki zayıflık okuma, yazma ve matematiğin üçünü birden etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca akademik çıktıya değil, altındaki bilişsel zemine de bakar.
Özgül Öğrenme Güçlüğü ve Alt Alanları
Özgül öğrenme güçlüğü, zekâ düzeyi normal ya da normalin üzerinde olan bir çocuğun, aldığı eğitime rağmen belirli akademik alanlarda beklenenden fazla zorlanmasıdır. Üç temel görünümü vardır.
• Disleksi (okuma): Harf-ses ilişkisini kurma, kelimeyi hızlı ve doğru çözümleme ve okuduğunu anlama süreçlerinde belirgin güçlük.
• Disgrafi (yazma): Harf şekillendirme, yazım doğruluğu, yazının düzeni ve düşünceyi kâğıda aktarma alanlarında güçlük.
• Diskalkuli (matematik): Sayı kavramı, işlem becerileri ve matematiksel akıl yürütmede güçlük.
Bu üç alan çoğu zaman birlikte görülür; ayrıca dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun eşlik etmesi seyrek değildir. Bu nedenle değerlendirme tek bir alana odaklanmaz.
Vurgulanması gereken temel nokta şudur: özgül öğrenme güçlüğü zekâ ile ilgili değildir. Tanımın ölçütlerinden biri zaten zekâ düzeyi ile akademik performans arasındaki beklenmedik farktır. Bu nedenle "tembel", "dikkatsiz", "çalışmıyor" nitelemeleri hem hatalı hem de doğrudan zarar vericidir.
DİS-T Nasıl Uygulanır?
Uygulama, sessiz bir ortamda ve uzman gözetiminde, standart yönerge ve materyallerle yürütülür. Beş alan sırayla değerlendirilir; her alan için çocuğun yaş ve sınıf düzeyine uygun görevler sunulur.
1. Ön bilgi alınır. Aileden ve mümkünse öğretmenden gözlemler toplanır: hangi derste zorlanıyor, ne kadar süredir, ödev süresi ne kadar?
2. Yaş ve sınıf düzeyi kaydedilir. Performansın hangi ölçütle karşılaştırılacağı bu iki bilgiye göre belirlenir.
3. Ortam hazırlanır. Sessiz, iyi aydınlatılmış, dikkat dağıtıcı unsurlardan arındırılmış bir alan seçilir.
4. Beş alan sırayla uygulanır. Patern, bellek, okuma, yazma ve matematik görevleri yönergeye uygun biçimde sunulur.
5. Gözlem kaydedilir. Çalışma temposu, zorlandığında pes edip etmediği, kalem tutuşu, okuma biçimi ve motivasyon not edilir.
6. Alan bazlı sonuçlar çıkarılır. Her alandaki performans, yaş ve sınıf düzeyi ölçütlerine göre değerlendirilir.
7. Baskın güçlük belirlenir. Hangi alt alanda ya da alanlarda yoğunlaşma olduğu saptanır.
8. Eğitim planı hazırlanır. Bulgular, uygulanabilir bir seans planına dönüştürülür.
Uygulama sırasındaki gözlem, alınan puan kadar bilgi taşır. Bir çocuk okuma görevinde düşük performans gösterebilir; ama bunun nedeni okuma güçlüğü olabileceği gibi, üçüncü satırda dikkatinin dağılması da olabilir. Bu ayrımı yapan şey uzmanın gözlemidir.
Sonuç Ne Verir? Baskın Güçlüğün Belirlenmesi
DİS-T'nin çıktısı tek bir puan değil, beş alanlı bir performans profilidir. Bu profilde hangi alanın belirgin biçimde geride kaldığı görülür ve baskın güçlük tanımlanır.
Bu yaklaşımın pratik değeri büyüktür. "Öğrenme güçlüğü var" ifadesi bir uygulayıcıya ne yapacağını söylemez. Buna karşılık "okuma ve patern alanlarında belirgin gerilik, matematik alanı sınıf düzeyine uygun" bilgisi doğrudan bir programa dönüşür.
Profilde ayrıca alanlar arasındaki fark okunur. Okuma ve yazma zayıf ama matematik güçlü bir çocukta tablo, üçünün birden geride olduğu bir çocuktan farklıdır; ilki daha dar odaklı bir müdahale gerektirirken ikincisi daha geniş kapsamlı bir program ister.
Bir başka değerli bilgi, patern ve bellek alanlarının durumudur. Bu iki alan zayıfsa, doğrudan okuma çalışmasına geçmek verimsiz olur; önce altyapının güçlendirilmesi gerekir. Bu ayrım, çoğu zaman aylarca boşa harcanan çalışmanın önüne geçer.
DİS-T Bir Tanı Testi mi?
Hayır. DİS-T bir eğitsel performans değerlendirme aracıdır; tanı koymaz. Özgül öğrenme güçlüğü tanısı, hekim tarafından kapsamlı bir klinik değerlendirme sonucunda konur.
Bu ayrım önemlidir çünkü tanı süreci çok bileşenlidir: gelişim öyküsü, akademik geçmiş, aile ve öğretmen bilgileri, zekâ değerlendirmesi, dikkat ve dil becerilerinin incelenmesi ve başka nedenlerin dışlanması. DİS-T bu bütünün yalnızca bir parçasıdır — akademik performans boyutunu ölçer.
Aracın asıl değeri tanıda değil, tanı sonrası ve tanıdan bağımsız eğitim planlamasındadır. Resmî bir tanısı olmayan ama okulda belirgin biçimde zorlanan bir çocuk için de DİS-T uygulanabilir; sonuç, ona nasıl destek verileceğini gösterir.
Buna karşılık değerlendirmede yaygın ve belirgin bir gerilik görülürse aile hekim değerlendirmesine yönlendirilir. Erken yönlendirme, sürecin en kritik adımlarından biridir.
DİS-T ile Zekâ Testleri Arasındaki Fark
İkisi tamamen farklı sorulara cevap verir. Zekâ testleri bilişsel kapasiteyi ölçer; DİS-T ise akademik performansı ölçer. Öğrenme güçlüğü değerlendirmesinde ikisi de gereklidir ve birbirinin yerine geçmez.
Zekâ testinin verdiği bilgi: Çocuğun bilişsel potansiyeli hangi düzeyde, hangi bilişsel alan güçlü, hangisi zayıf? Bu bilgi, akademik güçlüğün "beklenmedik" olup olmadığını belirlemek için gereklidir — özgül öğrenme güçlüğünün tanımı zaten bu farka dayanır.
DİS-T'nin verdiği bilgi: Çocuk şu anda okuma, yazma ve matematik alanlarında hangi düzeyde? Sınıf seviyesine göre nerede duruyor? Hangi alt alanda güçlük yoğunlaşıyor?
İkisi birlikte okunduğunda tablo netleşir. Bilişsel kapasitesi yaşına uygun ama akademik performansı belirgin geride olan bir çocuk, özgül öğrenme güçlüğü açısından değerlendirilmesi gereken bir profildir. Yalnızca birine bakmak, tabloyu eksik gösterir.
Sonuçlar Eğitim Planına Nasıl Dönüşür?
DİS-T'nin en belirgin özelliği, çıktısının doğrudan bir eğitim planına çevrilebilmesidir. Değerlendirme, baskın güçlüğe göre hangi çalışmaların hangi sırayla yapılacağını gösterir.
• Patern zayıfsa: Örüntü tamamlama, kural çıkarma, dizi oluşturma, ritmik yapı çalışmaları
• Bellek zayıfsa: İşitsel ve görsel bellek çalışmaları, sıralı bilgi tutma, tekrarlı hatırlama görevleri
• Okuma zayıfsa: Fonolojik farkındalık, harf-ses ilişkisinin sistematik öğretimi, hece ve kelime çözümleme, tekrarlı okuma, okuduğunu anlama stratejileri
• Yazma zayıfsa: İnce motor ve kalem tutuş çalışmaları, harf şekillendirme, yazım kuralları, yazının planlanması ve şablonla üretim
• Matematik zayıfsa: Somut materyalle sayı kavramı, işlem basamaklarının görselleştirilmesi, problem çözme stratejileri
Programın en kritik unsuru sıralamadır. Patern ve bellek zayıfken doğrudan okuma çalışması yapmak, temeli olmayan bir binaya kat çıkmaya benzer. Değerlendirme bu sıralamayı belirler.
Hedefler ölçülebilir yazılır: "okuması düzelsin" değil, "dakikada doğru okunan kelime sayısını üç ayda 40'tan 60'a çıkarma" gibi. İlerleme, aynı değerlendirmenin belirli aralıklarla tekrarlanmasıyla objektif olarak izlenebilir.
DİS-T Ne Zaman Uygulanmalı?
Değerlendirme, okulda beklenenden fazla zorlanma gözlendiğinde uygulanır. Aşağıdaki işaretlerden birkaçı bir aradaysa beklemek yerine değerlendirme almak daha doğrudur.
• Okuma hızının akranlarına göre belirgin düşük olması, heceleyerek okuma
• Okurken satır atlama, kelime atlama, yerini kaybetme
• Okuduğunu anlamama — buna karşılık dinlediğini iyi anlama
• Yazının okunaksız olması, satır üzerinde kalamama, sık yazım hatası
• Sözlü olarak güzel anlatan çocuğun aynı içeriği kâğıda dökememesi
• Basit işlemleri hâlâ parmak sayarak yapma, çarpım tablosunu ezberleyememe
• Problem cümlesini okuyup hangi işlemin gerektiğine karar verememe
• Ödev süresinin akranlarına göre çok uzun sürmesi
• Sözlü performansı yüksek, yazılı sınav performansı belirgin düşük olması
• "Ben zaten beceremiyorum" biçiminde yerleşmiş bir özdeğerlendirme
Son madde en kritik olanıdır. Akademik güçlük kadar, o güçlüğün çocuğun kendisi hakkındaki inancına dönüşmesi de müdahale gerektirir. Bu inanç yerleştikçe, teknik olarak çözülebilir bir sorun motivasyon sorununa dönüşür.
DİS-T Testini Kimler Uygular?
DİS-T, ilgili uygulayıcı eğitimini almış özel eğitim öğretmenleri, psikolojik danışmanlar ve psikologlar tarafından uygulanır. Uygulayıcının yetkinliği sonucun kullanılabilirliğini doğrudan belirler.
Aracın uygulanması teknik olarak karmaşık değildir; asıl uzmanlık gerektiren kısım yorumlama ve plana dönüştürmedir. Bir çocuğun okuma alanında düşük performans göstermesi tek başına ne yapılacağını söylemez; bu performansın patern, bellek ve dikkat verileriyle birlikte okunması gerekir.
Merkezlerimizde öğrenme güçlüğü değerlendirmeleri, alanında deneyimli uzmanlarımız tarafından yürütülür. Sonuçta birden fazla alanda destek ihtiyacı görülürse özel eğitim öğretmeni, psikolog ve gerektiğinde dil ve konuşma terapisti aynı değerlendirme masasında bir araya gelir.
DİS-T, RAM ve Destek Eğitim Süreci
Millî Eğitim Bakanlığı kapsamındaki ücretsiz destek eğitim hakkı için Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu gereklidir. RAM bu değerlendirmeyi kendi süreci ve kendi araçlarıyla yapar.
Dolayısıyla merkezimizde uygulanan bir DİS-T değerlendirmesi RAM raporunun yerine geçmez. Ancak sürecin dışında da değildir: rapor, hekim değerlendirmesinde ve okul rehberlik servisiyle görüşmelerde kullanılabilir.
Özellikle BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) hazırlığında alan bazlı bir performans raporu işlevseldir. Kaynaştırma yoluyla eğitim gören öğrenciler için okulda BEP hazırlanması mevzuat gereğidir; "hangi alanda ne düzeyde" bilgisini içeren bir rapor, bu programın somut hedeflerle yazılmasını kolaylaştırır.
Süreç genel olarak şöyle işler: yetkili sağlık kuruluşundan gerekli rapor alınır, RAM randevusu oluşturulur, eğitsel değerlendirme yapılır ve rapor düzenlenir. Rapor beklenirken eğitime başlamak için hiçbir engel yoktur; iki süreç paralel yürütülebilir.
Testin Sınırlılıkları
Her değerlendirme aracının sınırlılıkları vardır ve bunları bilmek sonucu doğru okuyabilmenin ön koşuludur. DİS-T için üç sınırlılığı belirtmek gerekir.
Birincisi, tanı aracı olmaması. DİS-T akademik performansı ölçer; özgül öğrenme güçlüğü tanısı için gereken kapsamlı klinik değerlendirmenin yerine geçmez. Tanı yetkisi hekimlere aittir.
İkincisi, öğretim geçmişine bağımlılık. Bir çocuk okuma alanında düşük performans gösteriyorsa, bunun nedeni öğrenme güçlüğü olabileceği gibi yeterli ve düzenli öğretim almamış olması da olabilir. Sık okul değiştiren, uzun süre devamsızlık yapan ya da eğitimi kesintiye uğramış çocuklarda bu ayrım özellikle önemlidir.
Üçüncüsü, kapsam dışı alanlar. Araç dikkat, dil gelişimi, işitme ve görme durumunu ölçmez. Oysa bu alanlardaki bir sorun, öğrenme güçlüğüne çok benzeyen bir tablo üretebilir. Bu nedenle değerlendirme tek bir araçla sınırlı tutulmaz.
Bu sınırlılıklar aracın zayıflığı değil, kullanım amacının tanımıdır. DİS-T, akademik performansı hızlı ve alan bazlı biçimde ortaya koyup eğitim planına dönüştüren bir araçtır; bu işlevi iyi görür.
Değerlendirme Sonrası: Öğrenme Güçlüğü Eğitimi
DİS-T sonucunda belirlenen baskın güçlüğe göre bireysel bir eğitim programı hazırlanır. Program, yapılandırılmış ve çok duyulu bir yaklaşımla yürütülür; "daha çok ödev" mantığıyla değil.
Bu ayrım kritiktir. Yanlış yöntemle artırılan tekrar, çocuğun direncini büyütür ve özgüvenini zedeler. Özgül öğrenme güçlüğünde gereken şey daha fazla çalışma değil, farklı bir öğretim yöntemidir.
Okulla işbirliği de programın parçasıdır. Ailenin izniyle sınıf öğretmeniyle iletişim kurar ve uygulanabilir öneriler paylaşırız: sesli okuma sırasının önceden bildirilmesi, sınav süresinin uzatılması, yönergelerin hem yazılı hem sözlü verilmesi, tahtadan defter geçirme yükünün azaltılması ve yazım hatalarının içerik notundan ayrı değerlendirilmesi.
Evde ise ilke basittir: süreyi kısa ama düzenli tutun. Her gün 10 dakika, haftada bir saatten etkilidir. Sesli kitaplardan çekinmeyin; dinleyerek öğrenmek de öğrenmektir ve çocuğun sözcük dağarcığını akranlarıyla aynı düzeyde tutar. Ödev masasını kavga alanına dönüştürmemek, uzun vadede en yüksek getirili yaklaşımdır.
DİS-T Testi Ücreti ve Ankara'da Uygulama
Uygulama ücreti; kurumun niteliğine, uygulayıcının deneyimine, raporlamanın kapsamına ve sonrasında sunulan eğitim planlamasına göre değişir. Sabit ve tek bir fiyattan söz etmek doğru olmaz.
Karşılaştırma yaparken yalnızca uygulama ücretine değil, karşılığında ne aldığınıza bakın: rapor beş alanı ayrı ayrı değerlendiriyor mu, baskın güçlük tanımlanıyor mu, somut bir eğitim planı sunuluyor mu, sonuç görüşmesi için ayrı randevu ayrılıyor mu, okulla paylaşılabilecek bir bölüm var mı?
Merkezlerimiz Keçiören, Etimesgut, Sincan ve Mamak'ta hizmet vermektedir. Ön görüşmemiz ücretsizdir; bu görüşmede çocuğunuzun durumunu dinler, DİS-T'nin uygun bir değerlendirme olup olmadığını ve gerekiyorsa hangi ek değerlendirmelerin planlanacağını birlikte belirleriz.
Son bir hatırlatma: öğrenme güçlüğünde erken fark etmenin değeri büyüktür. Birinci sınıfta fark edilen bir güçlük hedefli çalışmayla desteklenebilirken, ortaokulda fark edildiğinde telafi süreci hem uzar hem de yıllarca birikmiş bir özgüven kaybıyla birlikte yürütülmek zorunda kalır.
Sık Sorulan Sorular
7–14 yaş aralığındaki okul dönemi öğrencilerine uygulanır. Alt sınırın 7 yaş olmasının nedeni, okuma yazma öğretimi tamamlanmadan okuma performansı ölçmenin anlamlı olmamasıdır. Okul öncesi dönemde okul olgunluğu ve görsel algı değerlendirmeleri gibi farklı araçlara yönelmek gerekir.
Beş alanı değerlendirir: patern, bellek, okuma, yazma ve matematik. Bu alanlar disleksi, disgrafi ve diskalkuli alt alanlarındaki performansı ortaya koyar. Patern ve bellek, diğer üç alanın altyapısını oluşturduğu için ayrıca önemlidir.
Hayır. DİS-T bir eğitsel performans değerlendirme aracıdır; tanı koymaz. Özgül öğrenme güçlüğü tanısı hekim tarafından, gelişim öyküsü, akademik geçmiş, zekâ değerlendirmesi ve diğer nedenlerin dışlanmasıyla konur. DİS-T bu bütünün akademik performans boyutunu ölçer.
Evet, ikisi farklı sorulara cevap verir. Zekâ testi bilişsel kapasiteyi, DİS-T ise akademik performansı ölçer. Özgül öğrenme güçlüğünün tanımı zaten bu ikisi arasındaki beklenmedik farka dayanır; bu nedenle ikisi birlikte okunduğunda tablo netleşir.
Tek bir puan değil, beş alanlı bir performans profili verir. Hangi alanda belirgin gerilik olduğu ve baskın güçlüğün hangi alt alanda yoğunlaştığı belirlenir. Bu bilgi doğrudan bir eğitim planına dönüştürülür.
Hayır. MEB kapsamındaki destek eğitim için gerekli Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu, RAM tarafından kendi süreciyle düzenlenir. DİS-T raporu ise hekim görüşmelerinde, okul rehberlik servisiyle iletişimde ve BEP hazırlığında kullanılabilir.
Evet, bu önemli bir ayrımdır. Sık okul değiştiren, uzun süre devamsızlık yapan ya da eğitimi kesintiye uğramış bir çocukta düşük performans, öğrenme güçlüğünü değil öğretim eksikliğini yansıtıyor olabilir. Bu nedenle değerlendirmede akademik geçmiş mutlaka sorgulanır.
Evet ve süreç takibinde bu önerilir. Bir eğitim programının başında ve belirli aralıklarla tekrarlanan değerlendirme, ilerlemenin objektif olarak karşılaştırılmasını sağlar. Uygun aralığı uygulayıcı belirler.
