Oyun terapisine yapılan başvuruların en büyük gruplarından birini korkular ve kaygılar oluşturur: karanlıktan korkan, yalnız uyuyamayan, anneden ayrılamayan, asansöre binmeyen, köpek gördüğünde donan, okula gitmek istemeyen çocuklar. Bu tablolarda ailelerin ilk sorusu hep aynıdır: bu yaşa özgü mü, geçer mi, yoksa destek mi gerekir? Soru yerindedir çünkü çocukluk dönemi doğal olarak korkularla doludur — belirli yaşlarda belirli korkuların ortaya çıkması gelişimin parçasıdır ve her korku müdahale gerektirmez. Ama bazı korkular yaş sınırını aşar, günlük hayatı fiilen kısıtlar ve ailenin de düzenini belirler. Bu sayfa o ayrımı yapıyor: hangi korku olağan, hangisi destek ister, evde ne yapılır ve terapi nasıl işler? Erişim notu: Selvi Özel Eğitim'in Ankara'nın farklı noktalarında şubeleri bulunur; Gölbaşı'ndan ulaşan aileleri adreslerine göre en uygun şubemize yönlendirir ve adres bazlı servis imkânı sunarız. Oyun terapisi birimimiz, oyun terapisi eğitimini tamamlamış uzman psikologlarımızca çalışır ve süreç her zaman ücretsiz bir ebeveyn görüşmesiyle başlar.

Çerçeve notu: oyun terapisinin diğer alanları — öfke, kardeş meseleleri, ailedeki değişimlere uyum, içe kapanma, okul kaynaklı zorlanmalar — kapsamımızdadır; bu sayfanın odağı korku ve kaygı tablolarıdır.

Yaşa Özgü Korkular: Neler Olağan?

Çocukluk korkuları belirli bir gelişim mantığı izler ve bunları bilmek aileyi rahatlatır. Bebeklik ve erken çocukluk: yabancı kaygısı ve ayrılık kaygısı — bakım verenden ayrılmaya tepki; yüksek sesler ve ani uyaranlar. Okul öncesi (3-6): hayal gücünün geliştiği bu dönemde korkular da hayalidir — karanlık, yatak altındaki canavarlar, hayaletler, kâbuslar; ayrıca hayvan korkuları ve doktor korkusu bu dönemde sıktır. Bu korkuların hayali olması, çocuğun onları daha az gerçek yaşadığı anlamına gelmez — bu yaşta hayal ile gerçek arasındaki sınır henüz incedir. Okul çağı (7-11): korkular gerçekçileşir — hastalık, kaza, hırsız, kayıp, doğal afetler; ayrıca sosyal korkular başlar: alay edilme, sınıfta konuşma, başarısız olma. Ergenlik: sosyal değerlendirme kaygısı, dış görünüş, gelecek ve performans kaygıları öne çıkar. Bu korkuların her biri ilgili yaşta beklenen tepkilerdir ve çoğu, aylar içinde kendiliğinden hafifler; ailenin sakin ve destekleyici tutumu genellikle yeterlidir.

Ne Zaman Destek Gerekir?

Ayrım dört ölçütle yapılır. Ölçüt bir — işlev kaybı: korku, çocuğun günlük hayatını fiilen kısıtlıyor mu? Okula gitmemek, arkadaşa gitmemek, evde tek başına odaya girememek, uyku düzeninin bozulması — bunlar işlev kaybıdır. Ölçüt iki — süre ve şiddet: korku birkaç ayı aşarak sürüyor, hafiflemek yerine yoğunlaşıyor ya da yoğun beden tepkileriyle (kalp çarpıntısı, mide bulantısı, ağlama krizleri) geliyorsa. Ölçüt üç — yaş uyumsuzluğu: korkunun türü, çocuğun yaşına göre beklenenin dışındaysa — örneğin okul çağında yoğun ayrılık kaygısının sürmesi. Ölçüt dört — ailenin düzeninin şekillenmesi: ev, korkuya göre yönetilmeye başladıysa — kimse dışarı çıkamıyor, plan yapılamıyor, ebeveyn her gece çocuğun odasında uyuyorsa. Bir de kaçınmanın büyümesi vardır ve bu, en belirleyici işarettir: korkulan durumdan kaçınmak kısa vadede rahatlatır ama uzun vadede korkuyu büyütür — kaçınılan alan genişliyorsa, döngü kurulmuş demektir ve destek zamanı gelmiştir.

Evde Ne Yapılır, Terapide Ne Olur?

Evde işe yarayan tutumlar: korkuyu ciddiye almak ama büyütmemek — saçmalama deme ile aşırı ilgi arasında sakin bir orta yol; korkma yerine yanındayım dili. Kademeli yaklaşma: korkulan durumdan tamamen kaçınmak yerine, çocuğun taşıyabileceği küçük adımlarla yaklaşma — asansöre önce kapısı açıkken bakmak, sonra bir kat binmek gibi; her adım çocukla birlikte seçilir ve zorlanmaz. Öngörülebilirlik: rutinlerin korunması ve ne olacağının önceden anlatılması. Ve ebeveynin kendi kaygısını yönetmesi: çocuklar, yetişkinin tepkisinden korkunun gerçekliğini öğrenirler. Terapide ise korku, oyunda güvenli biçimde sahneye çıkar: çocuk korktuğu şeyi oyunda kurar, üzerinde kontrol kazanır ve sonunu kendi belirler — bu tekrar, korkunun boyutunu küçültür; yaşa uygun başa çıkma stratejileri oyun içinde öğretilir; ve kademeli hedefler, ebeveyn görüşmeleriyle birlikte planlanır. Süreç ölçülür: kaçınılan durumların sayısı, uyku düzeni ve beden tepkilerinin sıklığı izlenir ve hedefler karşılandığında planlı kapanış yapılır.

Süreç ve Gölbaşı'ndan Erişim

Süreç, ücretsiz ebeveyn görüşmesiyle başlar — çocuksuz: korkunun ne zaman başladığı, hangi durumlarda ortaya çıktığı, kaçınmanın ne kadar geniş olduğu ve evin nasıl etkilendiği konuşulur. Tablo yaşa uygun sınırlar içindeyse bunu açıkça söyleriz ve ev önerileriyle uğurlarız — gereksiz süreç başlatmamak ilkemizdir ve bu, korku tablolarında çok sık verdiğimiz sonuçtur. Destek gerekiyorsa haftalık seanslar aynı uzmanla, sabit gün ve saatte yürür. Bir ayrım notu: yoğun beden belirtileri, uyku ve iştahta belirgin bozulma ya da başka sağlık şikâyetleri varsa hekim değerlendirmesi önerilir — bu ayrımı ilk görüşmede yaparız. Ayrıca okul kaynaklı kaygılarda akademik bir zorlanmanın rolü olup olmadığı incelenir: sınav kaygısının altında bazen okuma ya da öğrenme güçlüğü bulunur ve bu durumda iki katman birlikte çalışılır. Pratik: uygun lokasyon adresinize göre belirlenir, adres bazlı servis imkânı sunulur, seanslar okul çıkışına ve cumartesiye planlanır, ebeveyn görüşmeleri gerektiğinde çevrim içine alınır ve ücretler ilk görüşmede yazılı paylaşılır.

Ailenin Sık Yaptığı İki Hata

Korku tablolarında iyi niyetle yapılan iki hata, döngüyü farkında olmadan besler. Hata bir — tam kaçınmaya izin vermek: çocuk korktuğu için o duruma hiç sokulmaz — asansöre binilmez, karanlık odaya girilmez, o parka gidilmez. Kısa vadede herkes rahatlar; uzun vadede ise korku büyür, çünkü çocuk o durumla baş edebileceğini hiç deneyimlemez ve kaçınılan alan zamanla genişler. Doğru yol, tam kaçınma ile zorlama arasındaki kademeli yaklaşmadır. Hata iki — aşırı güvence verme: her endişede uzun uzun açıklamalar yapmak, defalarca bir şey olmayacak demek ve sürekli kontrol etmek — bu tekrarlar, çocuğa aslında burada gerçekten korkulacak bir şey var mesajını taşır ve kaygıyı besler. Doğru yol, kısa ve sakin bir güvence ile ardından dikkatin doğal akışa dönmesidir. Bu iki hatanın da düzeltilmesi, ebeveyn görüşmelerinin ilk konularındandır ve pek çok ailede tablo yalnızca bu ayarlarla belirgin hafifler.

Sık Sorulan Sorular

Karanlıktan korkuyor; normal mi?

Okul öncesi dönemde sıktır ve çoğu zaman kendiliğinden hafifler; işlev kaybı ve kaçınma büyüyorsa değerlendirme önerilir.

Korkusunu görmezden gelsek geçer mi?

Görmezden gelmek genellikle işe yaramaz; ciddiye alıp büyütmeden, kademeli yaklaşma ile çalışmak daha etkilidir.

Zorla karşılaştırsak alışır mı?

Zorlama, korkuyu pekiştirebilir; adımlar çocuğun taşıyabileceği ölçekte ve onunla birlikte seçilir.

Okul korkusu mu, başka bir şey mi?

Okul kaygısının altında bazen akademik zorlanma bulunur; bu ayrım ilk görüşmede ve gerekiyorsa ek değerlendirmeyle yapılır.

Gölbaşı'ndan ulaşım nasıl?

Uygun lokasyon adresinize göre ilk telefonda belirlenir ve adres bazlı servis imkânı sunulur.

Korku küçülür, cesaret büyür; adımları birlikte kuralım.